Квота белгілеу т?ртібі

Posted: 29th Декабрь 2011 by admin in Юриспруденция

У?кілетті органдар жыл сайын бірінші ?азанга дейінгі мерзімде ж?мыс берушілер ?тініштеріні? негізінде орталы? ат­?арушы органга ж?мыс берушіні? алда?ы жыл?а арнал?ан шетелдік ж?мыс к?шін тарту негіздемесін орталы? ат?арушы орган белгілеген нысан бойынша ?сынады.

М?дделі орталы? ат?арушы органдар шетелдік ж?мыс к?шін тарту?а квота белгілеу ж?ніндегі ?сыныстарын орталы? атка­рушы органга енгізе алады.

Орталык аткарушы орган у?кілетті органдар мен м?дделі орталы? ат?арушы органдар ?сыныстарыны? негізінде жыл са­йын бірінші желто?сан?а дейін алда?ы жыл?а арнал?ан квота белгілеу туралы нормативтік ???ы?ты? келісімні? жобасын ?аза?стан Республикасы ?кіметіне енгізеді.

Б?дан шы?атын ?орытынды, ?аза?стан Республикасы халык­ты ?леуметтік ?ор?ау ж?не е?бек министрлігі тартылатын ше­тел е?бек к?шіне жалпы квота береді, ал оны? арнайы есебін жергілікті аткарушы органдар ж?зеге асырады. Сондай-а? ол арта тартылатын шетел ж?мыс к?шіні? ?ойыл?ан талаптар?а с?йкестігін тексеру ж?ктелген. Демек, ?рбір жергілікті аткару­шы орган накты сол аумактын е?бек нары?ына кажетті мамандарды тарту?а ?сынады. Біра?, іс ж?зінде е?бек нары?ына кажетті сирек кездесетін маманды? иелері азды? етеді. Д?ние ж?зіндегі техникалы? прогресті? ?серінен жа?а технологиялар шы?арылуда. Жа?а технологияларды бізді? ?ндіріске енгізу ордайым ж?мысты? тез, ?рі сапалы орындалуына ?келеді. Нары?ты? экономика?а к?шкен Республикада?ы ірі к?сіпкерлерді аталмыш м?селе ?ызы?тырады. Олар ?з бизнестерін каркынды дамыту ?шін ж?не нарыкта ?сыныс?а ие болу ?шін осы техно­логияларды жетік білетін мамандарды ішкі е?бек нары?ында іздеуге к?ш салады. Біра?, ондай маманды бізді? нары?ымызда табу?а м?мкін емес деп айта аламыз. Сондыктан да, ж?мыс берушілер сырттан маман тарту?а м?жб?р болады. Т?жірибеде у?кілетті органны? лауазымды адамдары ж?мыс берушілерге шетелдік ж?мыс к?шін тартуды? нысаналы?ына байланысты к?птеген к?рделі талаптар ?ой?ан. ?з кезегінде ж?мыс беруші б?л жа?дайдан шы?у ?шін пара беруге ж?гінген.

Со??ы ?згертулерде жо?арыда атал?ан м?селелер шешімін тапты. ?аза?стан Республикасы ?кіметіні? № 322 ?аулысына 3 тарау енгізілді. «Квота болу» орталы? ат?арушы органы ?аза?стан Республикасыны? ?кіметі квота белгілеу туралы шешім ?абылда?аннан кейін 15 к?н ішінде осы облыстарда?ы, Астана ж?не Алматы калаларыны? арасында е?бек нары?ында?ы ахуалды ж?не ?ндірісті дамыту ж?не инвестициялау жобаларын, оны? ішінде шетелдік капиталды ?арастыра отырып іске асыру, сондай-а? прогресивті шетелдік технологияларды енгізу ?шін тиісті облыс, Астана мен Алматы ?алалары экономикасыны? ж?мыс к?шіне ?ажеттілігін ескере отырып, республиканы? экономикалы? белсенді хал?ынан пайызды? ?атынаста б?леді.

Орталы? ат?арушы орган бекітілген квотаны облыстарда, Астана мен Алматы ?алаларыны? арасында ?аза?стан Республикасыны? ?кіметі белгілеген квота шегінде ?айта б?луді ж?зеге асыра алады. Атап ?тсек, квота б?лу тарауында тек орталы? аткарушы орган шешеді деп к?рсетілген. Бізді? пікірімізше, «у?кілетті органдарды? ?сынысымен» деген толы?тыру ?ажет.

Ережені? куші:

1)        шетелдік за?ды т?лгаларды?, оларды? филиалдарыны? немесе ?кілдіктеріні? 1-ші басшы болып ?ызмет істейтін;

2)        мерзімі бір к?нтізбелік жыл ішінде жиынты?ы 45 к?нтізбелік к?ннен аспайтын іссапарда ж?рген;

3)        ?аза?стан Республикасыны? ?кіметімен а?шалай баламасы 50 миллион А?Ш долларынан астам инвестиция сомасына келісімшарттар жасас?ан ?йымдарды? 1-ші басшылары ж?не ?аза?стан Республикасыны? ?ызметті? басым т?рлерінде инвестициялы? ?ызметті ж?зеге асыратын ?рі инвестициялар ж?ніндегі у?кілетті органмен келісімшарт жасас?ан занды т?л?аларыны? 1-ші басшылары болып ?ызмет істейтін;

4)        банк, са?тандыру (?айта са?тандыру) ?йымдарыны? 1-ші басшылары болып ж?мыс істейтін;

5)        дипломатиялы? ?кілдіктер мен халы?аралы? ?йымдарды? кызметкерлері, ?аза?стан Республикасында аккредиттелген консулды? мекемелерді? ?ызметкерлері болып табылатын;

6)        ?айырымдылы? ж?не ізгілік к?мек к?рсету ма?сатымен келетін;

7) ?аза?стан Республикасында аккредиттелеген шетелдік б??аралы? а?парат ??ралдарыны? ?ызметкерлері болып табы­латын;

7)        шетелдік ?йымдарга тиесілі те?із ж?не ?зен кемелері, ?уе, теміржол ж?не автомобиль колігі экипаждарыны? м?шелері болып табылатын;

8)        ?ртістер мен спортшылар болып ?ызмет істейтін;

9)        жеке к?сіпкерлер болып табылатын;

10)     ?аза?стан Республикасында т?ра?ты т?ратын;

11)     бос?ын м?ртебесін немесе ?аза?стан Республикасыны? аума?ында саяси баспана ал?ан шетелдік азаматтар мен азаматты?ы жо? адамдар?а ?олданылмайды.

Р??сатты ал?ан со?, ж?мыс беруші тартылатын шетелдік ж?мыс к?шіні? тізімдерін растау?а кіріседі. Ж?мыс беруші р??саты бол?ан кезде шетелдік ?ызметкерлермен ?аза?стан Республикасыны? е?бек туралы за?намасына с?йкес, е?бек шарттарын жасасады. Ж?мыс беруші р??сат ал?ан к?ннен бастап, 3 айдан кешіктірмей тартылатын шетелдік ж?мыс к?шіні? тізімдерін ?алыптастырады ж?не оларды у?кілетті орган?а ?сынады. Сондай-а?, ж?мыс беруші тартылатын шетелдік ж?мыс к?шіні? тізімдерін: тегін, атын, ?кесіні? атын, ту?ан к?ні мен жылын, азаматты?ын, т?ра?ты т?ратын елін, баратын елін, маманды?ы мен білімін ?аза?стан Республикасында ?олданылатын орталы? аткарушы орган бекітетін ж?мысшылар ж?мыстары мен к?сіптеріні? біры?гай тарифтік-біліктілік аны?тамалы?ына, басшылар, мамандар мен баска да ?ызметшілер лауазымдарыны? біліктілік аныктамалы?ына ж?не 01-99 «К?сіптер сыныптаушы» ?аза?стан Республикасыны? Мемлекеттік сыныптаушысына с?йкес к?сіптер мен лауазымдарыны? атауларын к?рсете отырып, бес дана жасайды. Тартылатын шетелдік ж?мыс к?шіні? тізіміне:

1)            білімі туралы ??жаттарыпыц ночариалды растал?ан аудар-
малары;

2)        медициналык аны?тамалары;

3)        ?ызметкердіц ецбек кызметін ж?мыс беруші растайтын

??жаттар;

4)            жасалган шартты? к?шірмесі;

5) р??сатты? мерзімі ая?тал?анда шетелдік ж?мыс к?шіні? ?аза?стан Республикасынан тыскары шы?уына кепілдік беретін ??жаттар ?оса беріледі.

У?кілетті орган ??жаттарды? белгіленген талаптар?а с?йкестігін ?ара?аннан кейін, олар берілген к?ннен бастап, бес ж?мыс к?ні ішінде ж?мыс беруші берген тізімдерді растайды. Шетелдік ?ызметкерлермен е?бек шарты р??сатты? ?олдану мерзімі ая?тал?ан?а дейін б?зыл?ан жа?дайда, ж?мыс беруші шетелдік ж?мыс к?шіні? ?згертілген, у?кілетті орган раста?ан тізімі негізінде сол санат пен біліктілік бойынша тарта алады.

У?кілетті орган тізімдер растал?ан к?ннен бастап, оларды 5 ж?мыс к?ні ішінде орталы? ат?арушы органны?, ?аза?стан Республикасы Ішкі істер министрлігіні?, ?аза?стан Республи­касы ?лтты? ?ауіпсіздік комитетіні? аума?тык органдарына ?сынады.

Тізімдерді растау мынадай жа?дайларда ж?зеге асырылмайды:

1)            ??жаттарды с?йкес толы? ж?не тиесілі ?сынба?анда;

2) тартылатын шетелдік ж?мыс к?ші талап етілетін санат пен біліктілікке с?йкес болмауы;

2)        «Халы?ты? к?ші-?оны туралы» ?аза?стан Республикасы За?ыны? (13.12.97.) 22-бабында к?зделген негіздер бойынша;

3)        тартылатын шетелдік ж?мыс к?ші ?шін визалы? колдау ж?мыс берушіде у?кілетті орган раста?ан тізімдер ?оса берілген р??сат бол?ан кезде ж?зеге асырылады;

4)        ж?мыс беруші р??сатты? ?олданылу мерзімі ая?тал?анда шетелдік ж?мыс к?шіні? ?аза?стан Республикасынан тыска­ры шы?уын ?амтамасыз етеді.

Аталмыш ережеде ж?мыс берушіге р??сат ?андай мерзімге берілетіндігі к?рсетілмеген. Біра? р??сат мерзімін ?зарту ж?не р??сатты то?тата т?ру ж?не ?айтарып алу м?селелері жеке-жеке ?арастырылып реттелген. Бізді? ?сынысымыз ережеге ?рбір санат?а с?йкес р??сат мерзімін немесе ?згеше т?ртіппен р??сат мерзімін бекітіп, енгізу ?ажет сия?ты.

Р??сат мерзімін ?зартуды у?кілетті орган ж?мыс берушіні? ?тініші бойынша тиісті облыс, Астана мен Алматы ?алалары ?шін б?лінген квота шегінде ж?зеге асырады. Р??сатты? мерзімін ?зарту 1-ші санат ?шін екі рет, екінші санат ?шін бір рет ж?зеге асырылады. ?шінші ж?нет?ртінші санаттар ?шін р??сатты? мерзімін ?зарту ж?зеге асырылмайды.

Р??сатты? мерзімін ?зарту ?шін ж?мыс беруші р?ксатты? ?олданылу мерзімі ая?тал?ан?а дейін 20 к?н б?рын у?кілетті орган?а мынадай к?жаттарды: ?тінішті, р??сатты? т?пн?скасын, у?кілетті орган раста?ан шетелдік ж?мыс к?шіні? тізімдерін, б?рын берілген р??сатты? ерекше шарттарыны? орындалуы туралы а?паратты, р??сатты? мерзімін ?зарту негіздемесін жібереді.

У?кілетті орган ?сыныл?ан ??жаттар негізінде ??жаттар берілген к?ннен бастап, 10 ж?мыс к?ні ішінде р??сатты? мерзімін ?зарту туралы шешім ?абылдайды ж?не ж?мыс беруші мен орталы? аткарушы органды кабылда?ан шешім туралы 5 ж?мыс к?ні ішінде бас тарт?ан жа?дайда себебін к?рсете отырып, жазбаша т?рде хабардар етеді.

Р??сатты? мерзімін ?зарту мынадай жа?дайларда ж?зеге асы­рылмайды:

1)        егер к?жаттар толы? ж?не тиесілі ресімделмесе;

2)        б?рын берілген р??сатты? ерекше шарттары орындалмаса;

3)        б?лінген квотадан асып кетсе.

У?кілетті орган міндетті т?рде себебін к?рсете отырып, р??сатты? ?олданылуын 3 ай?а дейінгі мерзімге то?тата т?ру?а не­месе р??сатты ?айтарып алу?а ???ылы.

Р??сатты у?кілетті органдар то?тата т?рады: ж?мыс беруші р??сат беруді? ерекше шарттарын орындама?ан; шетелдік ж?мыс к?ші р??сатта к?зделген саннан арты? тартыл?ан; тар­тылатын ж?мыс к?ші тізімдерінде к?рсетілмеген шетелдік ж?мысшылар мен мамандар тартыл?ан жа?дайларда ж?ргізіледі.

То?татыла т?р?ан р??сатты? ?олданылуы у?кілетті органны? шешімі бойынша аны?тал?ан б?зушылы?тар жойыл?аннан кейін ?алпына келтіріледі, б?л туралы ж?мыс берушіге ?алпына келтіру туралы шешім ?абылдан?ан к?ннен бастап 10 ж?мыс к?ні ішінде жазбаша т?рде хабарланады.

У?кілетті орган р??сатты ?айтарып алуды у?кілетті орган р??сатты? колданылуын то?тата т?р?ан себептер жойылма?ан, сондай-а? ?ш ай ішінде тартылатын шетслдік ж?мыс к?шіні? тізімдері немесе белгілснгеп есеп беру ?сынылма?ан жа?дайда ж?ргізеді.

?аза?стан Республикасына келген шетелдіктер кейіннен за?сыз е?бекші-иммиграіптарга айналып кетпеуі ?шін ж?не ж?мыс беруші ?зіне ж?ктелінген арнайы міндеттерді толы?, уа?ытында орындау ма?сатында ж?мыс беруші р??сатты ал?ан­нан кейін у?кілетті орган?а ай сайын шетелдік ж?мыс к?шін тарту туралы ж?не Ережені? 13-тарма?ына с?йкес ерекше шарттарды? орындалуы туралы а?парат ?сынады. У?кілетті орган орталы? ат?арушы орган?а ай сайын шетелдік ж?мыс к?шін тарту, ж?мыс берушіні? р??саттын ерекше шарттарын орындауы ж?нінде орталы? аткарушы орган белгілейтін нысан бо­йынша есеп ?сынуы ?ажет. Бізді? пікірімізше, ба?ылауды? т?ртібін ?атан ?ой?ан ?те пайдалы, себебі ?атан бакылау бар жерде біріншіден, т?ртіп, екіншіден, міндеттер жетік д?режеде орындалады. Сондай-а?, Ереже шарттарыны? орындалуын ба?ылауды орталы? ат?арушы орган мен аума?ты? органдары, у?кілетті орган ?з ??зыреті шегінде ж?зеге асырады. Орталы? ат?арушы орган б?лінген квотаны? ??ірлер бойынша са?талуын ба?ылайды. У?кілетті орган мен орталы? ат?арушы органны? аумакты? органы ж?мыс берушіні? р??сат беруді? ерекше шарттарын орындауын ж?не ж?мыспен ?амту туралы за?наманы? орындалуын ба?ылайды.

Осы Ережеде ?аза?стан Республикасыны? за?намасына с?йкес жауапкершілік ж?ктейді. Ж?мыс берушіге т?ртіптік, азаматты? ж?не ?ылмысты? жауапкершіліктер ?олданылады. ?аза?стан Республикасыны? ?кімшілік ???ы? б?зушылы? тура­лы кодексіні? 396-бабы (30.01.01) ?аза?стан Республикасында шетелдік ж?мыс к?шін тарту мен пайдалану ережелерін б?зу?а арнал?ан.

?аза?стан Республикасы аума?ына у?кілетгі органны? тиісті р??сатынсыз немесе оны алдау жолымен алып ?з бетімен кел­ген шетелдіктер мен азаматты?ы жо? адамдарды (жасырын иммигранттарды) ж?мыс берушіні? ж?мыс?а ?абылдауы, сондай-а? лауазымды адамдарды? жасырын иммигранттар?а катысты нотариалды? немесе ?андай да бір ?зге де занды? (???ы? ту?ызушылык) іс-?рекеттер жасауы — азаматтар?а айлы? есептік к?рсеткішті? 10-нан 20-?а дейінгі м?лшерінде, лауазымды адамдар?а — 20-25-ке дейінгі м?лшерінде, за?ды т?л?алар?а 300-500-ге дейінгі м?лшерде айыпп?л салу?а ?кеп со?ады.

Шетелдікті? немесе азаматты?ы жо? адамны? ?аза?стан Республикасында шетелдік ж?мыс к?шін тарту мен пайдалану ережелерін б?зуы ?аза?стан Республикасыны? аума?ынан ?кімшілік жолмен шы?арып жібере отырып, айлы? есептік к?рсеткішті? 20-25 дейінгі м?лшерінде айыпп?л салу?а ?кеп со?ады.